Luzerne oogsten

Hoewel luzerne kan worden begraasd, is het gebruik van het gewas als kuilvoer interessanter. Luzerne is zeer geschikt voor het maken van kuilvoer of hooi, maar ook voor systemen zonder begrazing (vers voeren). Het moment waarop luzerne moet worden gemaaid, is een moeilijke beslissing. Opbrengst en kwaliteit zijn zeer sterk gecrelateerd in luzerne. Van vroeg tot volle bloei daalt de verteerbaarheid met 1% per dag. Dit betekent dat oogsten in een jong stadium (voorbloei) hoge kwaliteit maar lage opbrengst geeft. Aan de andere kant geeft maaien in een rijp stadium (volle bloei) hoge opbrengst maar lage kwaliteit.

Bovendien beïnvloedt maaibeheer de standvastigheid. De hergroei van luzerne is sterk afhankelijk van de beschikbaarheid van voedselreserves die in de wortels zijn opgeslagen. Net aan het begin van de bloei zijn er voldoende voedselreserves aanwezig voor een goede hergroei van het gewas. Dus continu te vroeg maaien vermindert de gezondheid van de plant en verhoogt de onkruid invasie.

Timing en planning

De optimale tijd om luzerne te maaien is wanneer 5-10% van de planten bloeit (vroege bloei). Op dit moment moet meer dan de helft van alle planten een nieuwe knop hebben die uit de kroon komt.

Wanneer gestreefd wordt naar maximale kwaliteit, vindt de oogst plaats in het voorbloeistadium of laat-knopstadium. Dit zal de stand te veel uitputten, dus als dit gebeurt, wordt geadviseerd om ten minste één cyclus in de tweede helft van het seizoen te laten bloeien. Dit zorgt voor de ophoping van voldoende wortelreserves.

Voor maximale opbrengst (bijvoorbeeld hooi productie), kan de oogst worden gepland rond het midden-bloei stadium (50% bloei).

Oogsten op basis van groeistadium in plaats van kalender, geeft een consistentere voederopbrengst en kwaliteit.

Luzerne is gevoelig voor schade door berijden, dus maai niet onder natte omstandigheden.

Herfstoogst

De timing van de laatste oogst in de herfst is een belangrijke overweging. Als Vlaamse typen (winterrusttypen) worden gebruikt, moeten de planten voldoende wortelreserves hebben voordat ze in de herfst in rust gaan. Te frequent maaien in de herfst wordt daarom niet aanbevolen. Een praktisch advies is om een maand niet te oogsten (bij voorkeur: september) om de gezondheid van de plant te waarborgen. Het is ook mogelijk om zeer laat in de herfst te maaien en de luzerne in rust te laten gaan met kale stoppels in plaats van nieuwe spruiten. In geval van natte omstandigheden kan het een optie zijn om de laatste cyclus te begrazen of als groenvoer te voeren.

Maaihoogte

• 6 cm in het voorbloeistadium.
• 7 - 10 cm in alle andere stadia.
• Te laag maaien beschadigt de kronen en nieuwe spruiten.

Veldperiode en technologie

Snelle uitdroging na het maaien is noodzakelijk om de hoogste voederkwaliteit te behouden en verlies van droge stof te voorkomen. Omdat luzerne nauwelijks droogt zonder zonlicht, moet het moment van maaien voldoende tijd laten om voldoende uitdroging te krijgen voor de nacht. Er zijn verschillende opties om het drogen te versnellen:

Gebruik een conditioner op de maaier. Deze machine behandelt de luzerneplanten voorzichtig, zonder bladverlies. Voor het maken van hooi of hooi kuilvoer is een conditioner altijd nodig.

Breed zwad van >70% van de maaibreedte. Dit laat meer lucht en zonlicht op het geoogste gewas. Voor het maken van kuilvoer is dit meestal voldoende om snel genoeg te drogen.

Het gebruik van een reguliere (gras) schudder wordt niet aanbevolen in luzerne, omdat dit het bladverlies zal vergroten en dus het eiwitgehalte zal verlagen. Als het gewas moet worden geharkt voordat het wordt gehakseld of gebaald, moet het harken worden gedaan met een lage frequentie (rpm) en hoge rijsnelheid van de tractor.

Kuilvoer en hooi

Het optimale droge stofgehalte van luzerne kuilvoer ligt tussen 30 en 40%. Meestal kan dit niveau binnen 24 uur op het veld worden bereikt. Op zonnige, warme dagen kan luzerne zelfs op dezelfde dag van het maaien worden geoogst. Voor het beste kuilvoer wordt aanbevolen om het gewas te hakken op een deeltjeslengte van 30-40 mm. Strakke compressie in een silo is nodig om lucht te verwijderen. Een basisregel is om één zware lader per 15 mton droge stof kuilvoer per uur te gebruiken. Vanwege de lage suiker en mogelijk veel vrij beschikbare stikstof, wordt altijd geadviseerd om een inoculant te gebruiken bij het inkuilen van luzerne.

Luzerne is ideaal voor het maken van hooi of hooi kuilvoer balen. Een langere veldperiode is nodig om het juiste droge stofgehalte te bereiken. In deze situatie is het uiterst belangrijk om het gewas voorzichtig te behandelen, omdat bladeren gemakkelijk afvallen van gedroogde luzerneplanten.

Essentieel tijdens het verzamelen van kuilvoer of balen is dat zware machines zo min mogelijk schade toebrengen aan de stand en bodem. Zorg ervoor dat volle ladingen niet door het hele veld worden vervoerd en gebruik indien mogelijk dezelfde sporen.